KAWI SASTRA MANDALAPUSTAKA DIGITAL · ALIH BAHASAKoleksi Alih Bahasa ↗
BAGIAN 32 / 53 · ± 1 MENIT BACA

16a. Dharma Sosial, Profesi, dan Kategori Caṇḍāla

Nga, salwiring sudra candala mleccha ngaran-ira sudra, nga, wang banija krama, wulu-wulu. Banija krama, nga: hadagang, halampuran, arwasana, apalyan, buncang haji. Salwiring madwal-awel, banija krama wulu-wulu hadyun: hangendi, hapandhe, salwiring hapandhe hundagi, jala graha, hangukir, hanglunis, bangapus, manjahit, hawayang, menmen, hijo-hijo, hamidu, hamacangah, hanggoda, haraksan.

Ilustrasi dari naskah

Adapun yang digolongkan sebagai sudra, termasuk pula candala dan mleccha, ialah mereka yang tergolong dalam kelompok masyarakat banija krama, yakni golongan pekerja dan pelaku usaha dengan profesi tertentu.

Yang dimaksud banija krama antara lain: para pedagang, pengusaha, perantara, penukar barang, dan pengelola upah atau pajak. Termasuk pula berbagai pekerjaan tangan dan kerajinan dalam lingkup banija krama tingkat bawah, seperti: pengrajin logam, pandai besi, tukang bangunan (hundagi), nelayan dan pencari hasil perairan, pemahat, penghalus atau penggosok, pencuci, penjahit, pembuat wayang, perajin anyaman, pembuat pewarna, pemetik atau pengolah bahan tertentu, pembuat ramuan, penjagal, serta penjaga atau pengawal.

Ilustrasi dari naskah

Cari dalam Sanghyang Siwa Sasana

Ketik sedikitnya 2 huruf.