KAWI SASTRA MANDALAPUSTAKA DIGITAL · ALIH BAHASAKoleksi Alih Bahasa ↗
BAGIAN 46 / 53 · ± 2 MENIT BACA

23b. Uraian Keterikatan Duniawi sebagai Musuh Sang Yogiswara

Ka matambah sasanga nimitaning dadi caturdasa, ndia tikang sasanga: kalusa, durta, murka, krura, ninda, dambhe, mitia, hingsa. Yeka genepnia padu belas tan adoh ngke ring sarira unggwania, matangyan ika tinggalakena de Sang Wiku, aywa tan prayatna sira rumakseng silanira.

Hana kumuwa ling Sanghiang Sastra kengetakena de Sang Wiku. Stri pana diutaskta tum, megayawanasakta ta, nidra giri giha sunian, asanan jalasakta ta. Strisakta nga jenek ing sanggama, panasakta nga jenek ing toh salwiring judi, mregaya nga jenek ing aburu-buru, angwana nga jenek ing angundang salwiring tontonan, nidra nga jenek ing aturu, girisakta nga jenek ing langening gunung, gihasakta nga jenek ing ramaning giha, suniasakta nga jenek ing kalangen ing asepi, asana nga jenek ing amangan surasa, jalasakta nga jeneng ing rami aning toya, kadiangganing senjang talaga pancuran Nadi Narmada Gangga Sarayu sagara salwiring luwah ramia ya ta kinalulutan. Ika ta kabeh sinanggah satru Sang Yogisuwara salwiring wisayanikang rat.

Ilustrasi dari naskah

Adapun delapan sifat tambahan yang melengkapi sehingga jumlahnya menjadi empat belas, ialah: kalusa (kelicikan), durta (kejahatan), murka (kemarahan), krura (kekejaman), ninda (mencela), dambha (kemunafikan), mitia (kebohongan), dan hingsa (kekerasan). Kedelapan sifat ini, bersama yang lain, berjumlah empat belas dan sangat dekat keberadaannya dalam diri manusia. Oleh sebab itu, semuanya harus ditinggalkan oleh Sang Wiku, dan ia tidak boleh lalai dalam menjaga serta menegakkan silanya.

Ada pula ajaran Sang Hyang Sastra yang patut diingat oleh Sang Wiku. Keterikatan kepada perempuan, ketagihan pada perjudian, kegemaran berburu, kecanduan pada hiburan dan tontonan, kesenangan berlebihan pada tidur, kecintaan berlebih pada pegunungan, keterikatan pada rumah dan kenyamanan hidup, kegemaran akan kesunyian yang berlebihan, kesenangan pada kenikmatan rasa makanan, serta keterikatan pada keramaian air—seperti mandi dan bersenang-senang di kolam, pancuran, sungai Narmada, Gangga, Sarayu, lautan, dan segala perairan yang ramai—semuanya itu menjadi kesenangan yang melalaikan.

Seluruh keterikatan tersebut disebut sebagai musuh Sang Yogiswara, yakni segala bentuk objek kenikmatan duniawi yang mengikat dan menyesatkan kehidupan manusia.

Ilustrasi dari naskah

Cari dalam Lontar Bratisasana

Ketik sedikitnya 2 huruf.