KAWI SASTRA MANDALAPUSTAKA DIGITAL · ALIH BAHASAKoleksi Alih Bahasa ↗
BAGIAN 63 / 104 · ± 2 MENIT BACA

32.a. Wewaran Siwa Sasana

32.a. Wewaran Siwa Sasana

Sangsi.
Tucapa mwah pitutur sira Aji Bhaturenggong ring putra nira, wenang kita anak ingsun anuhun pada ring sira Empu Kidul, apan sira rumaksa pajenengan awaneng sura loka ingaran Sanghyang Pustaka Raca Dana, mwang bhajra tekeng sepacaraning pawedan, mwah anten ingulung ksatriya lawan wesya kabeh, hana sang Brahmana patang diri kapwa wenang kita anuhun pada, anurud ring Empu Kidul, ring Empu Kulon, ring Empu Lor, ring Empu Wetthan, ika pada wenang, yan lyan ring sahika nora wenang. Mwah yan ring Empu Sangsi mwang ring Empu Temesi tan wenang arin ingsun anuhun pada, riyari sang Brahmana kalih, apanya na ibu pawengan (mwang jero) maka kalih, pawongan padmi de Sang Istri Ayu Mas, mwah hana bagnanya nguni, olih anuhun patarananing hulun duk kari balaka, durung ngong weruh.

[b]

Yan kita nuhun pada marika, surud kasektyanta, tuna balanta, pradesanta amanggih prakempa, mageleng Sanghyang Kasuhun Kidul, mangkana pajar aji. Wahu samangkana kacarita sura Dhanghyang Nirartha anghilengang nagara.

Kawruhakna pira kweh nikang pura dharma kang inucap kalingan ira Empu Dhanghyang Nirartha, kang sinanggah Bhatara Parama Nirartha, Bhatara Dwijendra kunang, iniring para putra potraka nira kang sayogya dadi sasembahaning Brahmana katekeng para sisya ring jagat sawengkening Bali pulina, katekeng Lombok makabehan. Lwirnya nihan:

1. Purancak, wawengkon Jembrana, duk tembe nira Dhanghyang Dwijendra numcap ring kakisiking Bali Kulwan, patirthan twi puja walinya ring dina: Bu. U. Medangsya.
2.
Pura Rambutsiwi, wewengkon Jembrana, palinggan areyen kesan nira Bhatara Sakti Dwijendra, puja wali ring dina: Bu. U. …

Ilustrasi dari naskah

Sang Aji Bhaturenggong memberi nasihat kepada putranya, “Anakku, engkau boleh berguru kepada Empu Kidul, karena beliaulah yang menjaga seluruh pustaka suci, termasuk Sanghyang Pustaka Raca Dina, serta genta dan seluruh perlengkapan pawedaan. Untuk para kesatria dan wesya, serta para brahmana empat bersaudara, kalian semua diperkenankan berguru kepada Empu Kidul, Empu Kulon, Empu Lor, dan Empu Wetan. Keempatnya berwenang menjadi guru; selain mereka tidak diperbolehkan. Adapun Empu Sangsi dan Empu Temesi tidak boleh dijadikan guru oleh keturunanku, karena keduanya berasal dari ibu pelayan (wang jero), abdi Istri Ayu Mas. Dahulu ada kekotoran yang pernah terjadi, ketika mereka masih walaka, pernah memikul tempat dudukku, dan saat itu aku belum mengetahui.

[b]

Jika engkau menjadikan mereka guru, akan surutlah kesaktianmu, berkurang rakyatmu, desa-desa yang kau pimpin akan mengalami kerusakan, dan Sang Hyang yang dihormati di selatan akan murka. Demikianlah sabda Aji Bhaturenggong.”

Setelah itu diceritakan perjalanan Danghyang Nirartha mengelilingi kerajaan. Banyak pura didirikan sebagai tempat memuja beliau, yang bergelar Empu Danghyang Nirartha, Bhatara Parama Nirartha, atau Bhatara Dwijendra. Pura-pura ini menjadi tempat sembahyang para brahmana dan para sisia di seluruh Bali hingga Lombok. Di antaranya:

1.Pura Purancak di wilayah Jembrana, tempat pertama kali Danghyang Nirartha menjejakkan kaki di pantai barat Bali. Upacara piodalan jatuh pada hari Redite Umanis Medangsia.

2.Pura Rambut Siwi di Jembrana, tempat disimpannya rambut suci Bhatara Dwijendra, dengan piodalan setiap Buda Umanis…

Ilustrasi dari naskah

Cari dalam Dwijendra Tattwa

Ketik sedikitnya 2 huruf.