KAWI SASTRA MANDALAPUSTAKA DIGITAL · ALIH BAHASAKoleksi Alih Bahasa ↗
BAGIAN 46 / 67 · ± 2 MENIT BACA

44.Ikatan Dharma dan Tatanan Sosial Bali

(44b)
Kewalah anglĕtĕh in deśa pakraman, nga, wnang doh aknā ring ngiring deśa, gnaḥnya mwang pinggiring setrā, sawulan saptang dintĕn lawasnya.

Wnang kang wong deśa pakraman hanangun kāryya, nga, pangoṣaddhi, hamalik sumpaḥ mwang ananapuḥ, yatakang wong wnang ha prayascita.

Mangkana ling Sang Hyang Surahati ring ngūni, padha tan kawnang ikang wnang hanular Śrī Haji Maśula Maśuli, mangkana pidhartthanya ring kunā.

Pirang kāla lawasnya Śrī Haji aṇḍhiri jumnĕng ratu maring Bali rājya mukti karĕṣṭyaning rāt, ngūni weḥ hamukti rarasing karasikan haneng jinĕm mrik.

Wkasan garbhinī pwa sang ari, tutug ing lek nya molaḥ sang haneng garbha wasyā, tan lingĕn panangis ikang ibu.

Humijil pwa sang ing garbha wasyā, laki listu ayu paripūrṇa ring rūpa. Kunang ri wijil ira, tan ngeḥ tang subha nimitta hangajarakĕn kamahatmyan ing sang wawutū.

Tan popama sukaning kang ha susuta, pinali pwa binṛĕṣi han, wkasan yata hinaranan Śrī Tawolung. Mangkana katatwan pawijilan ira sang ratu haneng uṣaṇa. 0.

(45a)
Gumanti mwaḥ kawuwusan sira sang Catur Paṇḍhitā: sira Mpu Ghni Jaya, sira Mpu Sumeru, sira Mpu Gaṇa, sira Mpu Kuturan.

Kāla humarĕk Bhaṭāra Putra Jaya ring Kapasiḥ, hana taling Bhaṭāra: “Kamung hanak sang brāhmaṇa kabeh, rĕngwākna piwkas ning hulun mangke.

Kita kabeh didyan apasang yoga, makrĕtti dharmmaning sang brāhmaṇa ṛĕṣi. Ndya matang nya ri dlaha, yan hana wtu pratisantananta, didyan padha wruḥ ring kalinganya hañiwih huluningke ngūni weḥ kita.

Kunang kita Mpu Ghni Jaya, didyan apasang yoga maring Lĕmpuyang, humarĕk Bhaṭāra Kamimitan kita.

Kita Mpu Sumeru—

Ilustrasi dari naskah

(44b)
Peristiwa tersebut dianggap mencemari tatanan desa.
Karena itu pelakunya harus diasingkan ke pinggiran desa, bahkan ke dekat kuburan, selama satu bulan tujuh hari.

Selama itu masyarakat wajib melakukan upacara penyucian, termasuk persembahan dan sumpah, agar keseimbangan kembali pulih.

Orang yang bersalah juga harus menjalani prayascita (penebusan dosa).

Demikian ajaran Sang Hyang Surahati pada masa dahulu.

Kemudian diceritakan bahwa Śrī Haji Masula Masuli memerintah Bali dengan penuh kemakmuran dan kesejahteraan.

Dalam kehidupannya, ia mengalami kebahagiaan dan kehidupan rumah tangga yang harmonis.

Akhirnya sang permaisuri mengandung.
Saat dalam kandungan, terjadi berbagai tanda-tanda yang luar biasa.

Ketika bayi itu lahir, ia berwujud laki-laki yang sangat tampan dan sempurna.

Kelahirannya disertai tanda-tanda baik yang menunjukkan kebesaran jiwanya.

Anak itu kemudian dirawat dengan penuh kasih, dan akhirnya diberi nama Śrī Tawolung.

Demikian kisah kelahiran raja pada masa itu.

(45a)
Selanjutnya diceritakan pertemuan empat pendeta besar:
Mpu Ghni Jaya, Mpu Sumeru, Mpu Gana, dan Mpu Kuturan.

Mereka menghadap Bhaṭāra Putra Jaya di Kapasiḥ.

Dalam pertemuan itu disampaikan:
“Wahai para brahmana, dengarkanlah ajaran kami.

Kalian harus menjalankan yoga dan menjaga dharma sebagai resi dan brahmana.

Ajaran ini harus diwariskan kepada keturunan kalian, agar mereka memahami asal-usulnya.

Engkau, Mpu Ghni Jaya, bertugas di Lempuyang untuk mengabdi kepada Bhaṭāra Kamimitan.

Dan engkau, Mpu Sumeru…”

Ilustrasi dari naskah

Cari dalam Babad Kayu Selem

Ketik sedikitnya 2 huruf.